KOMENTARZ DO EWANGELII MARKA
WSTĘP
Wbrew przekonaniu wielu ludzi, Ewangelia Marka nie jest przypadkowym zlepkiem różnych opisów czynów i słów Jezusa, ale bardzo starannie przemyślanym i skonstruowanym opowiadaniem. W czasie, kiedy została napisana, jedynie 5% ludności potrafiło czytać. Zwykle ludzie gromadzili się i słuchali opowiadań. Dlatego też Ewangelia została napisana do opowiadania, jest odpowiednio krótka i posługuje się różnorodnymi technikami, które ułatwiały słuchaczom pojęcie sensu opowiadania.
Ewangelia Marka została zapisana, nie tyle po to, aby zapoznać czytelnika, czy właściwie słuchacza z pewnymi historycznymi wydarzeniami, czy też jedynie po to, aby przekazać mu jakąś naukę (po zapoznaniu się z tą nauką, można by było pozbyć się Ewangelii), ale po to, aby poznał on Jezusa i żeby jego życie zostało przemienione. Z tego powodu Ewangelia jest środkiem realizacji Królestwa Bożego. Stara się zburzyć obecny sposób widzenia świata, obecny sposób myślenia i jednocześnie ukazuje inny, nowy sposób widzenia i myślenia. W ten sposób chce sprowokować słuchacza do zmiany życia, do zmiany postępowania.
Aby czytanie Ewangelii było owocne (zgodne z intencją autora), należy czytać ją w całości. Ewangelia przemieni nasze życie, gdy stanie się częścią naszego życia. (Gdy zostanie wkomponowana w historię naszego życia i nada temu życiu sens.)
Autor, tradycyjnie nazywany Markiem, nie pisze o Jezusie z przeszłości, ale o Jezusie, który żyje we wspólnocie. Oczywiście jest to ten sam Jezus. Członkowie jego wspólnoty, którzy najprawdopodobniej doświadczali jakichś dużych trudności, takich jak na przykład dyskryminacja lub prześladowanie, mogli czuć się zawiedzeni, czy też nawet oszukani przez Jezusa. Marek stara się „wznieść ich serca” i dodać odwagi, pokazać, że ich doświadczenia nie są jakimś przypadkiem, czy też nieporozumieniem, ale że są częścią większej całości, że mają sens.
Marek zaprasza słuchaczy do uwierzenia w dobrą nowinę o nadejściu Królestwa Bożego i życia zgodnego ze standardami Królestwa Boga (zgodnego z pragnieniem Boga).
Celem czytania Ewangelii nie jest poznanie jakieś nauki, czy też historycznego zdarzenia, ale spotkanie osoby, jaką jest Jezus. Jezus nie przyszedł po to, aby dać nam jakąś naukę, ale by dać nam siebie. Bez Jezusa Jego nauka nie ma dużej wartości, ani znaczenia dla naszego życia. Gdy będziemy szukali tylko nauki, gdy będziemy starali się odczytać tylko przekaz Ewangelii, to po poznaniu nauki, czy też po odczytaniu przekazu, odłożymy Ewangelię na bok i już nie będzie więcej nam potrzebna. Tak robi wielu teologów (rozwijają naukę Jezusa), księży (głoszą naukę Jezusa na katechezach, kazaniach) czy też innych chrześcijan, którzy zainteresowani są nauką, przykazaniami itd. Czytanie Ewangelii może przemienić nasze życie, gdy stanie się doświadczeniem, gdy sami przeżyjemy opisane tam wydarzenia, gdy osobiście spotkamy Jezusa i doświadczymy Jego mocy, zostaniemy pociągnięci Jego osobowością, gdy przyjmiemy Jego zaproszenie do przyjęcia królowania Boga i wzięcia udziału w realizacji misji rozszerzania Jego Królestwa.
Ewangelia ukazuje niewidoczne królowanie Boga (sposób działania Boga). W tym sensie jest sakramentem Królestwa Bożego. Niemal każda historia w Ewangelii Marka jest jakby mini Ewangelią, jest sakramentem sakramentu.
WSKAZÓWKI DO CZYTANIA EWANGELII MARKA
1. Czytać jako (oparte na historycznych wydarzeniach) opowiadanie, a nie historyczny zapis (kronika).
Ewangelia jest raczej portretem Jezusa, niż Jego zdjęciem. Właśnie w ten sposób wierniej wyraża Jego ducha i istotę Jego życia.
Opowiadanie, upraszcza i porządkuje rzeczywiste wydarzenia, podkreśla i uwypukla jedne sprawy, a pomija lub traktuje powierzchownie, czy też schematycznie inne, czasami nawet może zmieniać kolejność wydarzeń, lub wprowadzać fikcyjne postacie, czy też zmieniać słowa rzeczywistych postaci. Pomimo tego, lub właśnie dzięki temu, wierniej i wyraźniej (łatwiej do zrozumienia) przekazuje wewnętrzną prawdę i sens prawdziwych wydarzenia (wiernie przekazuje prawdę, którą Bóg nam objawił w tych wydarzeniach.)
Świat w Ewangelii Marka jest bardzo uproszczony, wręcz schematyczny. Autor uczynił to w tym celu, aby pomóc czytelnikowi poznać sposób działania Boga tak, aby następnie potrafił on dostrzec Jego działanie w swoim, znacznie bardziej skomplikowanym świecie.
2. Czytać Marka niezależnie od innych Ewangelii.
Czytając Ewangelię Marka powinniśmy wejść w jej świat, tak jak wchodzimy w świat powieści, czy też filmu. Szukać odpowiedzi na pytania i wyjaśnień wątpliwości wewnątrz tej Ewangelii, a nie korzystać z innych źródeł informacji.
Należy zawsze pamiętać, że umiejscowienie opisywanych wydarzeń nie jest przypadkowe.
Nie są także przypadkowe pozorne braki lub niedopowiedzenia.
3. Unikać nakładania na Ewangelię współczesnej mentalności.
Trzeba mieć świadomość, że Ewangelia została napisana 2000 lat temu, dla człowieka pierwszego wieku. Pomocne będą informacje na temat sytuacji społeczno – ekonomiczno – religijnej tamtych czasów.
Dla przykładu. Izraelici byli przekonani, że ziemia jest płaska, że nieboskłon oparty jest na filarach, do nieboskłony przyczepione są Słońce, Księżyc i gwiazdy. Bóg mieszka powyżej nieboskłonu. Przestrzeń pomiędzy niebem i ziemią przepełniona jest Bożymi posłańcami i innymi duchami. Góry są bliżej nieba. Chmury przynoszą Boską obecność na dół. Złe duchy zamieszkują głębiny morza i wody podziemne.
Pomimo zmiany mentalności, czy nawet światopoglądu, przekazywana przez Ewangelię prawda o życiu nie uległa zmianie i jest ciągle aktualna.
4. Unikać nakładania na Ewangelię własnych przekonań teologicznych.
Powinniśmy unikać czytania przez pryzmat współczesnych teologii, współczesnego zrozumienia Jezusa (np. Trójca św. Dwie natury Chrystusa), lub swoich własnych wyobrażeń o Jezusie (łagodny, delikatny).
Jeżeli jakiejś doktryny lub wyobrażenia nie ma w Ewangelii Marka, nie powinny być używane do interpretacji tej księgi.
5. Refleksja w czasie czytania.
Wiedza poszczególnych postaci, a także moja własna.
Co, kto wie? Jak ta wiedza lub jej brak wpływa na reakcje, czy też postawy poszczególnych osób?
Konflikty.
Kto, z kim? W jakim miejscu? Jaki skutek?
Własne uczucia i reakcje.
Komu współczuję? Z kim się solidaryzuję? Na kogo jestem zły? Kto mnie denerwuje? Jakie odczuwam pragnienia?
Własna pozycja w różnorodnych konfliktach.
Po której jestem stronie? Z czyim poglądem się zgadzam, a z czyim nie zgadzam?